Ogród Botaniczny w Łodzi

192. rocznica Powstania Listopadowego. Pamięci łódzkich bohaterów walk z lat 1830-1831

W 192. rocznicę wybuchu powstania listopadowego złożono kwiaty na grobie majora Wojciecha Feliksa Zarzyckiego, uczestnika bitwy pod Olszynką Grochowską, kawalera orderu Virtuti Militari. W uroczystościach udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych i wojewódzkich, a także członkowie Związku Legionistów Polskich i Rodzin, którzy od lat pielęgnują pamięć o Powstaniu Listopadowym. Władze miasta reprezentował wiceprezydent Łodzi Adam Wieczorek. Nie lada wzruszeniem dla części uczestników było odśpiewanie refrenu „Warszawianki”, polskiej pieśni patriotycznej powstałej w 1831 roku, a która towarzyszyła kolejnym pokoleniem Polaków walczących o wolność i niepodległość.

Fot. Andrzej Janecki/UMŁ

Wojciech Feliks Zarzycki w chwili wybuchu Powstania Listopadowego był w słynnej Szkoły Podchorążych. Za udział w bitwie pod Olszynką Grochowską, w której odznaczył się męstwem otrzymał najwyższe odznaczenie wojskowe Order Virtuti Militari. Po walkach z lat 1830-1831 musiał udać się na emigrację do Francji. Dzięki konotacjom rodzinnym (ślub jego siostry z rosyjskim arystokratą) mógł wrócić na tereny dawnej Rzeczpospolitej. Zamieszkał m.in. w dworku pod Turkiem. Tam zastało go Powstanie Styczniowe. Jego starszy syn wziął w nim udział, a sam Wojciech Feliks Zarzycki pomagał powstańcom. Za to majątek dworski skonfiskowany i rodzina musiała wyemigrować do Łodzi. W naszym mieście Wojciech Feliks Zarzycki zmarł w wieku 85 lat i został pochowany na Starym Cmentarzu. Wnukowie Wojciecha Feliksa Zarzyckiego również poszli w ślady dziadka. Starszy z nich wstąpił w 1914 roku do Legionów Polskich, brał udział w I wojnie światowej oraz wojnie polsko-bolszewickiej z lat 1919-1921. W tej samej wojnie, uczestniczył jego młodszy brat.

Łodzianie w Powstaniu Listopadowym

Pierwsze informacje o powstaniu listopadowym dotarły do Łodzi na początku grudnia 1830 roku. Należy podkreślić, że wielu łodzian nie rozumiało celów politycznych powstania, ponieważ nie było ono poprzedzone żadną szerszą akacją spiskową. Dominowały więc postawy niepewności i wyczekiwania. 

Mimo, to mieszczaństwo oraz niewielka grupa inteligencji założyli komitet obywatelski, którego celem było zbieranie datków, broni i odzieży na rzecz wojska narodowego. Łódzki chirurg K. Keller wraz z kilkoma łodzianami zaciągnęli się w szeregi armii. Być może była to nawet liczniejsza grupa osób.

Trzech łódzkich ślusarzy wyjechało do warszawskiego arsenału i tam pracowało przy naprawie uzbrojenia. Prowadzono skuteczne zbiórki na umundurowanie i wyposażenie wojsk powstańczych. Większość mężczyzn w wieku 18 – 45 lat została włączona do służby w Straży Bezpieczeństwa, której zadaniem było zapewnienie porządku w mieście. Aż 63 proc. mieszkańców miasta było zbyt biednych  żeby płacić podatki na rzecz rządu narodowego więc spłacali je pracą przy szyciu mundurów czy sakw.

Działalność komitetu ustała wraz z pojawieniem się wojsk rosyjskich w okolicach naszego miasta w sierpniu 1831 roku.

W powstaniu listopadowym brał udział ojciec Marii Piotrowiczowej (poległa w powstaniu styczniowym, dziedziczka podłódzkich dóbr), Zygmunt Rogoliński. Wystawił on własny poczet zbrojny i kilkukrotnie był ranny. Wuj Marii, Józef Badeński, należał do spisku inicjującego powstanie listopadowe w Warszawie.

Represje uderzają w przemysł

Represje po powstaniu bardzo mocno uderzyły w rodzący się łódzki przemysł. Likwidacja armii polskiej pociągnęła za sobą stratę kontraktów krajowych na dostawy sukna mundurowego. Nowa taryfa celna w handlu z Rosja podniosła cła na wyroby wełniane od 15 do 30 proc. ich wartości. Wprowadzono również zakaz tranzytu towarów z Królestwa do Chin. Fabrykant Tytus Kopich stracił 5 letni kontrakt na dostawę  płótna lnianego dla wojska. Łódź przed dramatyczną stagnacją uratowało zróżnicowanie produkcji. Jeszcze przed powstaniem dynamiczne rozwijał się przemysł bawełniany. Po powstaniu stał się dominująca gałęzią produkcji dzięki taniości, jakości i gustowności swoich wyrobów oraz dzięki rosnącemu popytowi wewnętrznemu.

Zobacz również:

Kalendarz imprez Ogrodu Botanicznego i Palmiarni 2023

Małgorzata Godlewska

Rozpoczynamy realizację cyklu wydarzeń, które będą odbywały się na terenie Ogrodu Botanicznego i... więcej

Życzenia Świąteczne od Zespołu Ogrodu Botanicznego w Łodzi

Mateusz Raczyński / Ogród Botaniczny

Najserdeczniejsze życzenia radosnych Świąt Bożego Narodzenia, odpoczynku w rodzinnym gronie oraz... więcej

Ferie zimowe w Palmiarni Ogrodu Botanicznego

Aleksandra Nowacka / Palmiarnia

W dniach 16-27 stycznia 2023 roku, podczas ferii zimowych, Palmiarnia Ogrodu Botanicznego w Łodzi... więcej

Ferie zimowe w Ogrodzie Botanicznym

Mateusz Raczyński / Ogród Botaniczny

W dniach 16 - 27 stycznia 2023 roku Ogród Botaniczny w Łodzi serdecznie zaprasza grupy zorganizowane... więcej

Wystawa Grzyby znane i mniej znane w Ogrodzie Botanicznym

Aleksandra Nowacka / Palmiarnia

W dniach 16-18 września 2022 r. w godzinach 9.00-17.00 Ogród Botaniczny zaprasza na wystawę „GRZYBY... więcej

Fb Ogrodu
Fb Palmiarni